Sanitasyon Doğrulama ve Validasyon Arasındaki Fark

7 Ocak 2026

FSMS Kapsamında Etkin Temizlik Kontrolü Nasıl Sağlanır?

Gıda üretim tesislerinde sanitasyon uygulamaları, gıda güvenliğinin temel yapı taşlarından biridir. Ancak birçok işletmede temizlik faaliyetlerinin gerçekten etkili olup olmadığı, yalnızca görsel kontroller veya periyodik test sonuçlarıyla değerlendirilmektedir.

Bu yaklaşım, sanitasyonun yapılıp yapılmadığını gösterse de, doğru şekilde yapılıp yapılmadığını her zaman ortaya koymaz. Özellikle denetimlerde sıkça karşılaşılan kavram karmaşası, sanitasyon doğrulama ve validasyon süreçlerinin birbirine karıştırılmasından kaynaklanır.

Bu nedenle modern FSMS yapılarında sanitasyon, yalnızca uygulanan bir prosedür değil; bilimsel temellere dayanan, ölçülebilir ve doğrulanabilir bir süreç olarak ele alınmalıdır. Doğru kurgulanan doğrulama ve validasyon adımları, sanitasyonun gıda güvenliği üzerindeki gerçek etkisini ortaya koyar.

Sanitasyon Doğrulama ve Validasyon Nedir?

Sanitasyon süreçlerinde iki temel kavram öne çıkar
Validasyon: Temizlik prosedürünün tasarımının ve seçilen yöntemin, hedeflenen sonucu sağlayabildiğinin kanıtlanması
Doğrulama: Uygulanan sanitasyon faaliyetlerinin planlandığı şekilde ve etkin olarak gerçekleştirildiğinin teyit edilmesi

Bu iki süreç, birbirini tamamlar ancak aynı anlama gelmez.

Sanitasyon Validasyonu Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?

Validasyon genellikle
• Yeni bir temizlik prosedürü oluşturulduğunda
• Kimyasal veya ekipman değiştiğinde
• Ürün veya proses değişikliği olduğunda olur. Amaç, belirlenen yöntemin mikroorganizma riskini kontrol altına alabildiğini bilimsel verilerle ortaya koymaktır.

Sanitasyon Doğrulama Süreci Nasıl İşler?

Doğrulama, günlük ve periyodik kontrolleri kapsar
• Görsel denetimler
• ATP ölçümleri
• Mikrobiyolojik yüzey testleri
• Trend analizleri

Bu kontroller, validasyonu sağlı sürecin sürdürülebilirliğini sağlar.

Doğrulama ve Validasyon Arasındaki Temel Farklar

KriterDoğrulamaValidasyon
AmaçUygulamanın doğruluğuYöntemin uygunluğu
ZamanSürekliProses değişiminde
Veri TürüOperasyonelBilimsel
Denetim RolüKanıtTemel gerekçe

Örnek Görsel

FSMS Yazılımı ile Sanitasyon Süreçlerinin Yönetimi

FSMS yazılımları sayesinde
• Doğrulama kayıtları dijital olarak toplanır
• Trendler otomatik analiz edilir
• Sapmalar için CAPA tetiklenir
• Denetimlerde kanıt sunumu kolaylaşır

Bu yapı, sanitasyonu manuel takipten çıkararak yönetilebilir bir sisteme dönüştürür.

En Sık Yapılan Hatalar

• Doğrulama sonuçlarını validasyon yerine koymak
• Yetersiz veriyle validasyon yapmak
• Trend analizlerini göz ardı etmek
• Kayıtları denetim odaklı tutmak

Etkin Sanitasyon İçin Doğru Yaklaşım

Sanitasyon doğrulama ve validasyon süreçleri, gıda güvenliğinin bilimsel ve operasyonel temellerini oluşturur. Bu iki kavram doğru anlaşıldığında, temizlik faaliyetleri kontrol altında olur. FSMS yapıları, sanitasyonun yalnızca uygulanmasını değil; kanıtlanmasını ve sürdürülebilirliğini de sağlar.

Sonraki Adımlar

Gıda işletmeleri için verimlilik arayışında olanlara Qualiqo güvenilir ve kapsamlı bir sanitasyon yönetim çözümü sunar. Qualiqo, gıda güvenliği ve sanitasyon süreçlerini daha iyi operasyonel kontrol için kolaylaştırmak amacıyla tasarlanmıştır. İşletmelerin temizlik planlarını takip etmesine, görevleri doğrulamasına ve gıda güvenliği standartlarını karşılamasına yardımcı olur. Özellikleri arasında denetim yönetimi, gerçek zamanlı bildirimler ve ayrıca operasyonlar genelinde tam izlenebilirlik yer alır. Qualiqo ile gıda işletmeleri dijital dönüşümü benimser ve bu sayede gıda güvenliği taahhütlerini güçlendirir.

“Sanitasyon Doğrulama ve Validasyon Arasındaki Fark” hakkında yeterince bilgi aldınız mı?

Qualiqo size yardımcı olmak için burada. Sanitasyon ve hijyenLab. ve EMPIPM ve Haşere Kontrolü ile ilgili sorularınızı yanıtlıyor. Ayrıca yazılımın temel özellikleri ve faydaları hakkında bilgi veriyoruz. Qualiqo demosuna erişmenize ve hatta ücretsiz deneme almanıza yardımcı oluyoruz.

Aybit Teknoloji A.Ş.